Öne çıkanlar
- 6331 sayılı Kanun kamu ve özel sektördeki bütün işyerlerini kapsar ve yalnızca 2. maddede sayılan beş istisna kapsam dışında kalır.
- ÇSGB'ye göre kamu kurumları ile 50'den az çalışanı olan az tehlikeli işyerlerinde uzman ve hekim görevlendirme zorunluluğu 31/12/2024 itibarıyla başladı ve Anayasa Mahkemesi bu son ertelemeyi 9 Aralık 2025'te yürürlüğe giren kararla iptal etti.
- Geçici 4. maddedeki geçiş sona erdiği için çok tehlikeli işyerlerinde A, tehlikeli işyerlerinde en az B sınıfı uzman görevlendirilmesi gerekir.
- İdari para cezaları her yıl yeniden değerleme oranıyla artar; 2026'da oran %25,49'dur ve uzman görevlendirmemenin temel cezası kişi başı ve aylık 111.263 TL'dir.
- Kanun metni 2026'da değişmedi, ancak çalışan eğitimlerini düzenleyen yönetmelik 2 Nisan 2026'da yenilendi.
İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu, 30 Haziran 2012 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan 6331 sayılı Kanundur; sayılı istisnalar dışında kamu ve özel sektördeki bütün işyerlerinde işverenin ve çalışanın görevlerini, haklarını ve yaptırımlarını düzenler. Kanun beş bölümden oluşur ve resmî metinde görünen son değişiklik, bir Anayasa Mahkemesi iptal kararıyla 9 Aralık 2025'te yürürlüğe girmiştir.
6331 sayılı Kanunun yapısı ve son değişiklikler
Kanun 20 Haziran 2012'de kabul edildi ve 30 Haziran 2012 tarihli, 28339 sayılı Resmî Gazete'de yayımlandı. Metinde 1-39. maddeler, sonradan eklenen 24/A ve 25/A maddeleri, bir ek madde ve on geçici madde yer alır. Aşağıdaki tablo hangi maddenin kimi ilgilendirdiğini tek bakışta gösterir.
| Bölüm | Maddeler | Konu | Kimi ilgilendirir |
|---|---|---|---|
| 1. Bölüm | 1-3 | Amaç, kapsam, istisnalar, tanımlar | Bütün işverenler ve çalışanlar |
| 2. Bölüm | 4-5 | İşverenin genel yükümlülüğü, korunma ilkeleri | İşveren ve işveren vekilleri |
| 2. Bölüm | 6-9 | İSG hizmetleri, devlet desteği, uzman ve hekimler, tehlike sınıfı | İşveren, İSG profesyonelleri, OSGB ve ÇASMER |
| 2. Bölüm | 10-12 | Risk değerlendirmesi, acil durum, tahliye | İşveren, risk değerlendirmesi ekibi, destek elemanları |
| 2. Bölüm | 13 | Çalışmaktan kaçınma hakkı | Çalışan, İSG kurulu, işveren |
| 2. Bölüm | 14-15 | İş kazası bildirimi, sağlık gözetimi | İşveren, işyeri hekimi, SGK |
| 2. Bölüm | 16-20 | Bilgilendirme, eğitim, katılım, çalışan yükümlülükleri, çalışan temsilcisi | İşveren, çalışan, çalışan temsilcisi |
| 3. Bölüm | 21-23 | Ulusal Konsey, İSG kurulu, koordinasyon | 50 ve üzeri çalışanlı işyerleri, asıl ve alt işverenler, iş hanları |
| 4. Bölüm | 24-27 | Teftiş, işin durdurulması, ihale yasağı, idari para cezaları | İşveren, iş müfettişi, SGK |
| 5. Bölüm | 28-39, ek ve geçici maddeler | Alkol yasağı, büyük kaza, yönetmelikler, belge askısı, yürürlük | İşveren, İSG profesyonelleri, kamu kurumları |
Resmî metinde görünen son değişiklik, Anayasa Mahkemesinin 22/7/2025 tarihli ve E.2024/54, K.2025/163 sayılı iptal kararıdır; karar 9 Aralık 2025 tarihli ve 33102 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak aynı gün yürürlüğe girdi. Kanunla yapılan son değişiklik ise 1 Temmuz 2025'te yürürlüğe giren 7551 sayılı Kanunla Ek Madde 1'de yapıldı. Ekim 2026 itibarıyla güncel metne 2026 yılında işlenmiş bir değişiklik bulunmuyor.
Madde 1-3: İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu kimleri kapsar?
Kanun, faaliyet konusuna bakılmaksızın kamu ve özel sektördeki bütün işlere ve işyerlerine, işverenlere, işveren vekillerine ve çırak ile stajyerler dahil tüm çalışanlara uygulanır. Memur, sözleşmeli personel ya da işçi ayrımı yoktur. Kapsam dışında kalan beş istisna 2. maddede tek tek sayılmıştır.
- Fabrika, bakım merkezi, dikimevi ve benzeri işyerleri hariç Türk Silahlı Kuvvetleri, genel kolluk kuvvetleri ve Millî İstihbarat Teşkilatının faaliyetleri,
- Afet ve acil durum birimlerinin müdahale faaliyetleri,
- Ev hizmetleri,
- Çalışan istihdam etmeden kendi nam ve hesabına mal ve hizmet üretenler,
- Hükümlü ve tutuklulara yönelik infaz hizmetleri sırasında iyileştirme kapsamında yapılan işyurdu, eğitim, güvenlik ve meslek edindirme faaliyetleri.
Tek başına çalışan bir terzi bu nedenle Kanunun dışında kalır. İlk çalışanını işe aldığı anda işveren sıfatı kazanır ve yükümlülükler başlar.
3. madde: Bilmeniz gereken tanımlar
- Çalışan: Özel kanunundaki statüsüne bakılmaksızın kamu veya özel işyerinde istihdam edilen gerçek kişi.
- İşveren ve işveren vekili: Çalışan istihdam eden gerçek veya tüzel kişi; işveren adına işin ve işyerinin yönetiminde görev alanlar da Kanunun uygulanmasında işveren sayılır.
- İşyeri: Üretim alanının yanında dinlenme, yemek, emzirme, yıkanma ve eğitim yerleri, avlu gibi eklentiler ve araçlar da işyerine dahildir.
- İş kazası: İşyerinde veya işin yürütümü nedeniyle meydana gelen, ölüme yol açan ya da vücut bütünlüğünü ruhen veya bedenen engelli hâle getiren olay.
- Genç çalışan: 15 yaşını bitirmiş, 18 yaşını doldurmamış çalışan.
- Destek elemanı: Asli görevinin yanında önleme, koruma, tahliye, yangınla mücadele ve ilk yardım için özel olarak görevlendirilen, donanımlı ve eğitimli kişi.
15 Ocak 2025'te yürürlüğe giren 7538 sayılı Kanun, tanımlara Sağlık Bakanlığına bağlı çalışan sağlığı merkezlerini (ÇASMER) ve ekipman muayene kuruluşlarını ekledi. Aynı Kanun eğitim kurumu ile diğer sağlık personeli (DSP) tanımlarını da yeniledi.
Madde 4-5: İşverenin genel yükümlülüğü ve korunma ilkeleri
4. madde işverene, çalışanların işle ilgili sağlık ve güvenliğini sağlama yükümlülüğü verir. Bu genel yükümlülük dört somut göreve dönüşür:
- Mesleki riskleri önlemek, eğitim ve bilgi vermek, organizasyonu kurmak, araç gereci sağlamak ve tedbirleri değişen şartlara uyarlamak,
- Alınan tedbirlere uyulup uyulmadığını izlemek, denetlemek ve uygunsuzlukları gidermek,
- Risk değerlendirmesi yapmak veya yaptırmak, görev verirken çalışanın sağlık ve güvenlik yönünden işe uygunluğunu gözetmek,
- Yeterli bilgi ve talimat almamış çalışanların hayati ve özel tehlike bulunan yerlere girmesini engellemek.
Üç kural sıkça gözden kaçar. Dışarıdan uzman veya OSGB hizmeti almak işverenin sorumluluğunu kaldırmaz, çalışanın kendi yükümlülükleri işverenin sorumluluğunu azaltmaz ve İSG tedbirlerinin maliyeti çalışana yansıtılamaz. Baret veya iş ayakkabısı bedelinin maaştan kesilmesi bu nedenle Kanuna aykırıdır.
5. madde korunma ilkelerini sıralar: riskten kaçınmak, kaçınılamayan riski analiz etmek, riskle kaynağında mücadele etmek, tehlikeliyi daha az tehlikeli olanla değiştirmek ve toplu korunmayı kişisel korunmaya öncelemek. Gürültülü bir kompresör için önce ses yalıtımlı kabin düşünülür; kulak tıkacı en son çaredir.
Madde 6-9: İSG hizmetleri, uzmanlar ve tehlike sınıfları
6. maddeye göre her işveren iş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimi görevlendirir; 10 ve daha fazla çalışanı olan çok tehlikeli işyerlerinde buna diğer sağlık personeli eklenir. Tam süreli işyeri hekimi çalıştıran işyerinde DSP görevlendirmek zorunlu değildir.

Hizmet şu yollardan biriyle sağlanır:
- 1Gerekli belgeye sahip kendi çalışanını görevlendirmek,
- 2Ortak sağlık ve güvenlik biriminden (OSGB) ya da 2025'ten beri ÇASMER'den hizmet almak,
- 3Belgesi olan işverenin, tehlike sınıfı ve çalışan sayısının izin verdiği ölçüde hizmeti bizzat üstlenmesi,
- 450'den az çalışanı olan az tehlikeli işyerlerinde, Bakanlığın ilan ettiği eğitimi tamamlayıp sınavı geçen işveren veya vekilinin hizmeti işe giriş ve periyodik muayeneler hariç kendisinin yürütmesi.
ÇSGB'nin örnekleriyle hukuk bürosu, muhasebe bürosu, manav veya market dördüncü yolu kullanabilir; bu belge yalnızca bir işyerinde geçerlidir. Görevlendirme süresi hesaplanırken öğrenci statüsündeki çırak ve stajyerler çalışan sayısına katılmaz.
7. madde, kamu kurumları hariç 10'dan az çalışanı olan tehlikeli ve çok tehlikeli işyerlerine İSG hizmet bedeli için SGK üzerinden destek sağlar. Destek için İSG-KATİP'e kayıtlı ve onaylı bir hizmet sözleşmesi gerekir. Çalıştırdığı kişiyi sigortasız gösterdiği tespit edilen işveren, aldığı desteği yasal faiziyle iade eder ve üç yıl destekten yararlanamaz.
8. madde uzman ve hekimin mesleki bağımsızlığını korur. Uzman ve hekim eksiklikleri işverene yazılı bildirir; acil ve hayati tehlike içeren ya da meslek hastalığına yol açabilecek bir eksiklik giderilmezse durumu Bakanlığa ve yetkili sendika temsilcisine, yoksa çalışan temsilcisine bildirir. Bildirmeyenin belgesi üç ay, tekrarında altı ay askıya alınır; bildirim yaptığı için sözleşmesi feshedilirse işveren en az bir yıllık sözleşme ücreti tutarında tazminat öder.
Belge sınıfı da tehlike sınıfına uymalıdır: çok tehlikeli işyerinde A, tehlikeli işyerinde en az B, az tehlikeli işyerinde en az C sınıfı uzman görev alır. Ölüm veya maluliyetle sonuçlanan bir kaza ya da meslek hastalığında ihmali tespit edilen uzman ve hekimin belgesi askıya alınır.
9. maddeye göre tehlike sınıfı, İş Sağlığı ve Güvenliğine İlişkin İşyeri Tehlike Sınıfları Tebliği'ndeki listeden ve işyerinde yapılan asıl işe göre belirlenir. Tebliğe göre birden fazla asıl iş varsa tehlike sınıfı yüksek olan esas alınır ve asıl iş değişikliği bir ay içinde Bakanlığa bildirilir. Sınıfların mantığını işyeri tehlike sınıflarını anlattığımız yazıda bulabilirsiniz.
Madde 10-12: Risk değerlendirmesi, acil durum planı ve tahliye
10. madde, risk değerlendirmesi yapmayı veya yaptırmayı işverenin yükümlülüğü sayar. Değerlendirmede etkilenecek çalışanlar, seçilen ekipman ve kimyasallar, işyerinin tertip düzeni ile genç, yaşlı, engelli, gebe, emziren ve kadın çalışanların durumu dikkate alınır; sonuçta alınacak tedbirler ve kullanılacak koruyucu donanım belirlenir.
İş Sağlığı ve Güvenliği Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği'ne göre değerlendirmeyi işveren, uzman, hekim, çalışan temsilcisi, destek elemanı ve bölümleri bilen çalışanlardan oluşan ekip yapar. İşyeri taşındığında, yeni makine veya kimyasal geldiğinde, iş kazası ya da ramak kala olay yaşandığında değerlendirme periyot beklenmeden yenilenir.
11. madde işverenden olası acil durumları önceden belirlemesini, acil durum planını hazırlamasını, yeterli sayıda eğitimli destek elemanı görevlendirmesini, tatbikat yaptırmasını ve dış kurtarma ile ilk yardım kuruluşlarıyla irtibatı kurmasını ister. 12. maddeye göre ciddi, yakın ve önlenemeyen bir tehlikede çalışanlar işi bırakıp güvenli yere gidebilmelidir; özel olarak görevlendirilenler dışında kimseden işe devam etmesi istenemez. Amirine haber veremeyen çalışan bilgisi ölçüsünde müdahale edebilir ve ihmali yoksa bu müdahaleden sorumlu tutulamaz.
Yönetmeliklerdeki yenileme ve tekrar süreleri
| Yükümlülük | Çok tehlikeli | Tehlikeli | Az tehlikeli | Dayanak |
|---|---|---|---|---|
| Risk değerlendirmesinin yenilenmesi | En geç 2 yılda bir | En geç 4 yılda bir | En geç 6 yılda bir | Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği md. 12 |
| Acil durum planının yenilenmesi | En geç 2 yılda bir | En geç 4 yılda bir | En geç 6 yılda bir | Acil Durumlar Hakkında Yönetmelik md. 14 |
| Tatbikat | En geç yılda bir | En geç yılda bir | En geç yılda bir | Acil Durumlar Hakkında Yönetmelik md. 13 |
| Periyodik sağlık muayenesi | En geç yılda bir | En geç 3 yılda bir | En geç 5 yılda bir | İşyeri Hekimi Yönetmeliği md. 9 |
| Temel eğitim süresi | En az 16 ders saati | En az 12 ders saati | En az 8 ders saati | Eğitim Yönetmeliği (2026) md. 13 |
| Temel eğitimin tekrarı | Yılda en az bir | 2 yılda en az bir | 3 yılda en az bir | Eğitim Yönetmeliği (2026) md. 14 |
| İSG kurulu toplantısı | Ayda en az bir | Ayda bir, kurul kararıyla 2 ayda bir | Ayda bir, kurul kararıyla 3 ayda bir | İSG Kurulları Yönetmeliği md. 9 |
Tablodaki süreler en uzun aralıkları gösterir. Maden işyerlerinde tatbikat kendi yönetmeliğine göre yapılır; çocuk, genç ve gebe çalışanların periyodik muayenesi ise en geç altı ayda bir tekrarlanır.
Madde 13: Çalışan ciddi tehlike karşısında çalışmaktan kaçınabilir mi?
Evet. Ciddi ve yakın tehlikeyle karşılaşan çalışan İSG kuruluna, kurul yoksa işverene başvurarak tespit ve tedbir ister. Talep yerinde bulunursa tedbir alınana kadar çalışmaktan kaçınabilir; bu sürede ücreti ve diğer hakları korunur. Tehlike önlenemez durumdaysa hiçbir usule uymadan işyerini veya tehlikeli bölgeyi terk ederek güvenli yere gidebilir.
Korkuluğu sökülmüş bir iskelede çalışması istenen işçi bu hakkı kullanabilir. Süreç dört adımda işler:
- 1Çalışan durumu kurula ya da işverene bildirir ve tespit ister.
- 2Kurul acilen toplanır, işveren derhâl karar verir ve durum tutanakla tespit edilir.
- 3Karar çalışana ve çalışan temsilcisine yazılı olarak bildirilir.
- 4Gerekli tedbirler talebe rağmen alınmazsa iş sözleşmesiyle çalışan, tabi olduğu kanuna göre sözleşmesini feshedebilir.
İş müfettişi 25. madde kapsamında işi durdurmuşsa 13. madde uygulanmaz. Bu hakkı kullanan çalışanın hakları kısıtlanamaz ve kullanım bir disiplin gerekçesi olamaz.
Madde 14-15: İş kazası kaç günde bildirilir, sağlık raporu kimden alınır?
İşveren iş kazasını kazadan sonraki üç iş günü içinde, kendisine bildirilen meslek hastalığını da öğrendiği tarihten itibaren üç iş günü içinde SGK'ya bildirir. Kanun kapsamındaki sağlık raporları işyeri hekiminden alınır; 50'den az çalışanı olan az tehlikeli işyerleri ÇASMER, aile hekimi veya diğer kamu sağlık hizmeti sunucularından da rapor alabilir.
14. madde yalnızca bildirimle yetinmez. İşveren bütün iş kazası ve meslek hastalıklarının kaydını tutar, inceler ve rapor düzenler; kimsenin yaralanmadığı ama işyerinin veya ekipmanın zarar gördüğü ya da görebileceği olayları da inceler. Sağlık hizmeti sunucuları kendilerine gelen iş kazalarını en geç on gün içinde SGK'ya bildirir. Adımları iş kazası ve meslek hastalığı bildirimi yazımızda ayrıntılı anlattık.
15. maddeye göre sağlık muayenesi işe girişte, iş değişikliğinde, kaza, meslek hastalığı veya sağlık nedeniyle tekrarlanan uzaklaşmalardan sonra çalışan isterse işe dönüşte ve iş süresince düzenli aralıklarla yapılır. Tehlikeli ve çok tehlikeli sınıftaki işlerde çalışacak kişi, örneğin iskelede çalışacak bir inşaat işçisi, işe uygunluk raporu olmadan işe başlatılamaz. Muayene maliyeti işverene aittir, sağlık bilgileri gizli tutulur ve raporlara itiraz Sağlık Bakanlığının belirlediği hakem hastanelere yapılır.
Madde 16-20: Bilgilendirme, eğitim, katılım ve çalışan temsilcisi
16 ve 17. maddeler bilgilendirme ile eğitimi ayrı yükümlülükler olarak düzenler. İşveren çalışanları riskler, tedbirler, yasal hakları ve acil durum görevlileri hakkında bilgilendirir; eğitimi ise işe başlamadan önce, iş veya ekipman değiştiğinde, yeni teknoloji geldiğinde ve düzenli aralıklarla verir.

Eğitimin maliyeti çalışana yansıtılamaz ve eğitimde geçen süre çalışma süresinden sayılır. İş kazası geçiren veya meslek hastalığına yakalanan çalışana işe dönmeden ilave eğitim, altı aydan uzun süre işten uzak kalana bilgi yenileme eğitimi verilir. Mesleki eğitim zorunluluğu bulunan tehlikeli ve çok tehlikeli işlerde, mesleki eğitimini belgeleyemeyen kişi çalıştırılamaz.
Bu maddeyi uygulayan Çalışanların İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimlerinin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik, 2 Nisan 2026 tarihli ve 33212 sayılı Resmî Gazete'de yenilendi ve 2013 tarihli yönetmeliği yürürlükten kaldırdı. Yeni düzende her çalışana fiilen çalışmaya başlamadan önce en az iki saat, uygulamalı ve yüz yüze işe başlama eğitimi verilir; temel eğitim işe başlamadan itibaren en geç üç ay içinde tamamlanır ve tekrar eğitimleri bütün sınıflarda en az sekiz ders saatidir. Eski yönetmeliğe göre verilen eğitimler geçerliliğini korur; ayrıntılar temel İSG eğitimi zorunluluğunu anlattığımız yazıda.
18. madde, risk değerlendirmesi, eğitim planı ve İSG profesyonellerinin seçimi gibi konularda çalışanların veya temsilcilerinin görüşünün önceden alınmasını ister. 19. madde ise çalışanı da yükümlü kılar: makine ve tehlikeli maddeleri kurallara uygun kullanmak, güvenlik donanımını sökmemek, verilen kişisel koruyucu donanımı doğru kullanmak ve ciddi bir tehlikeyi işverene veya çalışan temsilcisine derhâl haber vermek.
20. maddeye göre çalışan temsilcisi seçimle, seçim yapılamazsa atamayla belirlenir. Temsilci sayısı çalışan sayısına göre artar:
| Çalışan sayısı | Temsilci sayısı |
|---|---|
| 2-50 | 1 |
| 51-100 | 2 |
| 101-500 | 3 |
| 501-1.000 | 4 |
| 1.001-2.000 | 5 |
| 2.001 ve üzeri | 6 |
Birden fazla temsilci varsa baş temsilci kendi aralarında seçilir. İşyerinde yetkili sendika varsa sendika temsilcileri çalışan temsilcisi olarak da görev yapar.
Madde 21-23: İSG kurulu hangi işyerlerinde zorunludur?
İSG kurulu, 50 ve daha fazla çalışanın bulunduğu ve altı aydan uzun süren sürekli işlerin yapıldığı işyerlerinde zorunludur. Kurulu işveren oluşturur ve mevzuata uygun kurul kararlarını uygulamakla yükümlüdür. Kurul yönetmeliğe göre ayda en az bir kez toplanır; tehlikeli işyerinde iki aya, az tehlikeli işyerinde üç aya uzatma kurul kararıyla mümkündür.
Altı aydan uzun asıl işveren ve alt işveren ilişkisinde koordinasyon asıl işverendedir. İkisi de ayrı kurul kurmuşsa iş birliğini asıl işveren sağlar; yalnızca biri kurul kurmuşsa diğeri bu kurula vekâleten yetkili bir temsilci atar. İkisinin de kurul zorunluluğu yoksa ama toplam çalışan sayısı 50'yi aşıyorsa birlikte kurul oluşturulur.
23. madde, aynı çalışma alanını paylaşan işverenlerin riskler konusunda iş birliği yapmasını ve birbirini bilgilendirmesini ister. İş merkezi, iş hanı ve sanayi sitesi gibi yerlerde koordinasyon yönetime aittir; bir atölyedeki tehlike diğer işyerlerini etkiliyorsa yönetim o işvereni uyarır, uymazsa Bakanlığa bildirir. Kurulun kuruluş adımları için İSG kurulu yazımıza bakabilirsiniz.
21. maddedeki Ulusal İSG Konseyi için de bir güncelleme var. Mevzuatta Konseye yapılan atıflar, 1 Temmuz 2025'ten beri Cumhurbaşkanınca belirlenen kurul veya merciye yapılmış sayılır.
Madde 24-25/A: Teftiş, işin durdurulması ve ihale yasağı
Kanunun uygulanmasını İSG yönünden teftişe yetkili iş müfettişleri denetler ve teftişte İş Kanununun 92, 93, 96, 97 ve 107. maddeleri uygulanır. 2024'te eklenen 24/A maddesiyle Bakanlık; eğitim kurumlarını, OSGB'leri, ekipman muayene kuruluşlarını ve iş hijyeni laboratuvarlarını doğrudan denetleme yetkisi kazandı.

25. maddeye göre bina, çalışma yöntemi veya ekipmanda hayati tehlike tespit edilirse iş, tehlike giderilene kadar işyerinin bir bölümünde ya da tamamında durdurulur. Çok tehlikeli maden, metal ve yapı işlerinde, tehlikeli kimyasalların kullanıldığı veya büyük endüstriyel kaza riski taşıyan işyerlerinde risk değerlendirmesinin yapılmamış olması da tek başına durdurma sebebidir. Süreç şöyle ilerler:
- 1Müfettiş tespit eder; üç müfettişten oluşan heyet tespitten itibaren iki gün içinde karar verir. Acil durumda tespiti yapan müfettiş, heyet kararına kadar işi hemen durdurur.
- 2Karar bir gün içinde mülki idare amirine ve Çalışma ve İş Kurumu il müdürlüğüne gönderilir; kolluk eliyle 24 saat içinde, acil durumda aynı gün uygulanır.
- 3İşveren, karar uygulandıktan sonra altı iş günü içinde iş mahkemesine itiraz edebilir. İtiraz uygulamayı durdurmaz; mahkeme altı iş günü içinde kesin karar verir.
- 4Eksikliği giderdiğini yazılı bildiren işverenin talebi en geç yedi gün içinde yerinde incelenir.
Durdurma süresince işveren, işsiz kalan çalışanlara ücretlerini öder ya da ücret düşürmeden başka iş verir. Durdurulan işte izinsiz çalışma yaptıran işveren veya vekiline üç yıldan beş yıla kadar hapis cezası verilir. 25/A maddesine göre ölümlü iş kazası yaşanan maden işyerlerinde kusuru yargı kararıyla tespit edilen işveren iki yıl kamu ihalelerinden yasaklanır.
Madde 26: İdari para cezaları 2026'da nasıl hesaplanır?
Kanun metninde yazan tutarlar başlangıç tutarlarıdır ve 5326 sayılı Kabahatler Kanununun 17. maddesi gereği her yıl yeniden değerleme oranında artırılır. ÇSGB'nin yayımladığı tabloya göre 2026'da oran %25,49'dur. Bulunan temel tutar, işyerinin çalışan sayısına ve tehlike sınıfına göre 26. maddenin üçüncü fıkrasındaki oranlarla ayrıca artırılır.
| Çalışan sayısı | Az tehlikeli | Tehlikeli | Çok tehlikeli |
|---|---|---|---|
| 10'dan az | Aynı tutar | %25 artırımlı | %50 artırımlı |
| 10-49 | Aynı tutar | %50 artırımlı | %100 artırımlı |
| 50 ve üzeri | %50 artırımlı | %100 artırımlı | %200 artırımlı |
ÇSGB'nin 2026 tablosundan en sık karşılaşılan aykırılıklar şunlardır:
| Aykırılık | Yükümlülük maddesi | 2026 temel tutar | 50 ve üzeri çalışanlı çok tehlikeli işyerinde |
|---|---|---|---|
| İş güvenliği uzmanı veya işyeri hekimi görevlendirmemek (kişi başı, aykırılık sürdükçe her ay) | Md. 6 | 111.263 TL | 333.789 TL |
| Risk değerlendirmesi yapmamak veya yaptırmamak | Md. 10 | 66.725 TL | 200.175 TL |
| Risk değerlendirmesi eksikliğinin sürmesi (her ay) | Md. 10 | 100.119 TL | 300.357 TL |
| İSG kurulunu oluşturmamak | Md. 22 | 44.443 TL | 133.329 TL |
| İş kazasını üç iş günü içinde SGK'ya bildirmemek | Md. 14 | 44.443 TL | 133.329 TL |
| Acil durum ve tahliye yükümlülükleri (her yükümlülük, aykırılık sürdükçe her ay) | Md. 11-12 | 22.194 TL | 66.582 TL |
| Sağlık gözetimi yaptırmamak veya rapor almamak (çalışan başına) | Md. 15 | 22.194 TL | 22.194 TL |
| Eğitim yükümlülüğüne aykırılık (aykırılık ve çalışan başına) | Md. 17 | 8.980 TL | 8.980 TL |
Çalışan başına hesaplanan cezalarda, örneğin sağlık gözetimi, bilgilendirme, eğitim ve CE işaretli KKD temininde, artırım oranları uygulanmaz. İş durdurulmuşsa durdurmaya sebep olan fiil için ayrıca idari para cezası verilmez. Cezaları Çalışma ve İş Kurumu il müdürü verir, 14. maddedeki bildirim cezalarını ise doğrudan SGK uygular; diğer cezalar tebliğden itibaren 30 gün içinde ödenir.
Madde 27-39 ve geçici maddeler: Bugün hâlâ önemli olanlar
Kanunda hüküm bulunmayan hâllerde 4857 sayılı İş Kanununun aykırı olmayan hükümleri uygulanır; Kanuna göre düzenlenen kâğıtlar damga vergisinden, işlemler harçtan muaftır. 28. madde işyerine sarhoş veya uyuşturucu almış olarak gelmeyi ve işyerinde alkol ya da uyuşturucu kullanmayı yasaklar. 29. maddeye göre büyük endüstriyel kaza riski taşıyan işyerleri faaliyete geçmeden büyük kaza önleme politika belgesi veya güvenlik raporu hazırlar. 7538 sayılı Kanunla genişletilen 31. madde ise yetkilendirilen veya belgelendirilen bütün kişi ve kuruluşlar için ihtar, askı ve iptal usullerini Bakanlığa bırakır.
38. madde ve Anayasa Mahkemesi kararı
38. madde, İSG hizmetlerini düzenleyen 6 ve 7. maddelerin kamu kurumları ile 50'den az çalışanı olan az tehlikeli işyerlerinde yürürlüğe girmesini beş kez erteledi; son tarih 7491 sayılı Kanunla 31/12/2024 olarak belirlenmişti. Bu tarih yeniden uzatılmadığı için ÇSGB, söz konusu işyerlerinde uzman ve hekim görevlendirme zorunluluğunun 31/12/2024 itibarıyla başladığını açıkladı.
Anayasa Mahkemesi 22/7/2025 tarihli kararında bu beşinci ertelemeyi, Anayasa'nın yaşam, sağlık ve çalışma hakkına ilişkin 5, 17, 49 ve 56. maddelerine aykırı bularak oybirliğiyle iptal etti. Karar 9 Aralık 2025'te yürürlüğe girdi ve tarih metinden çıktı; bugün bu işyerleri için bekleyen bir erteleme yoktur.
Geçici 4. madde: B ve C sınıfı uzmanlar için geçiş bitti
Geçici 4. madde, çok tehlikeli işyerlerinde B sınıfı, tehlikeli işyerlerinde C sınıfı uzman görevlendirilmesine 38. maddedeki bu tarihe kadar izin veriyordu. Tarih 31/12/2024'te dolduğu için geçiş dönemi sona erdi ve 8. maddedeki sınıf kuralı tam olarak uygulanıyor. Bakanlık, 27/12/2024 tarihli yönetmelik değişikliğiyle üç yıllık fiilî çalışmasını belgeleyen uzmanlara 31/3/2025'e kadar bir üst sınıf belge için tek seferlik başvuru imkânı tanıdı.
Diğer geçici maddeler, örneğin eski yönetmeliklerin, eski periyodik raporların ve eski sertifikaların geçerliliği, bugün tarihsel niteliktedir. 2026'daki yenilikler Kanun metninde değil, eğitim yönetmeliği ve tehlike sınıfları tebliği gibi alt mevzuattadır; özet için 2026 İSG mevzuat değişiklikleri yazımıza bakabilirsiniz.
Kanunu işyerinizde uygulamaya dökmek için
Yükümlülüklerinizi takvime bağlamak için yukarıdaki süre tablosunu işyerinizin tehlike sınıfına göre doldurun ve her kalemin belgesini dosyalayın. Çalışan eğitimlerini 2026 yönetmeliğine uygun süre ve içerikle planlamak için Asya Akademi'nin Temel İSG Eğitimi sayfasını inceleyebilirsiniz.
Kaynaklar
- 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu, güncel metin (mevzuat.gov.tr)
- Çalışanların İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimlerinin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik (Resmî Gazete, 2/4/2026, Sayı 33212)
- ÇSGB İSGGM, 6331 sayılı Kanuna göre idari para cezaları (2026 tablosu)
- ÇSGB, İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü sıkça sorulan sorular
İlgili eğitimler ve sayfalar
Sıkça sorulan sorular
Kanun 30 Haziran 2012'de Resmî Gazete'de yayımlandı ve maddelerinin çoğu altı ay sonra, 30 Aralık 2012'de yürürlüğe girdi. İSG hizmetlerine ilişkin 6 ve 7. maddeler ise kademeli uygulandı: 50'den az çalışanı olan tehlikeli ve çok tehlikeli işyerlerinde 1 Ocak 2014'te, kamu kurumları ile 50'den az çalışanı olan az tehlikeli işyerlerinde ÇSGB'ye göre 31 Aralık 2024'te başladı.
Kanun beş bölüm ve 39 maddeden oluşur. Sonradan eklenen 24/A ve 25/A maddeleri, bir ek madde ve on geçici madde de metnin parçasıdır. Değişikliklerin işlendiği güncel metin mevzuat.gov.tr üzerinde yayımlanır.
Evet. ÇSGB'ye göre bu işyerleri ve kamu kurumları için uzman ve hekim görevlendirme zorunluluğu 31/12/2024 itibarıyla başladı. Hizmet OSGB veya ÇASMER'den alınabilir ya da Bakanlığın ilan ettiği eğitimi tamamlayan işveren veya vekili, sağlık muayeneleri hariç hizmeti kendisi yürütebilir.
2026 için temel tutar, görevlendirilmeyen her kişi için 111.263 TL'dir ve aykırılık sürdüğü her ay aynı ceza yeniden uygulanır. Tutar çalışan sayısına ve tehlike sınıfına göre artırılır; 50 ve üzeri çalışanlı çok tehlikeli işyerinde 333.789 TL'ye ulaşır. İşyeri hekimi görevlendirmemek için de aynı tutarlar geçerlidir.
Hayır. 8. maddeye göre bu bildirim nedeniyle uzmanın veya işyeri hekiminin sözleşmesine son verilemez ve hak kaybına uğratılamaz. Aksi hâlde işveren en az bir yıllık sözleşme ücreti tutarında tazminat öder; kötü niyetle gerçek dışı bildirim yaptığı mahkemece tespit edilen kişinin belgesi ise altı ay askıya alınır.
Hayır. 6331 sayılı Kanunun 2. maddesi ev hizmetlerini açıkça kapsam dışında tutar. Bu nedenle evde çalışan bir yardımcı için Kanundaki uzman görevlendirme veya risk değerlendirmesi yükümlülükleri doğmaz.




